Misschien heb je er al iets over voorbij zien komen: sinds 12 augustus 2026 geldt in de Europese Unie de nieuwe Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Deze Europese verordening moet ervoor zorgen dat er minder verpakkingsafval ontstaat, verpakkingen beter recyclebaar worden en er meer gebruik wordt gemaakt van hergebruik en gerecyclede grondstoffen.

Maar wat betekent dit nu voor jou als creatieve ondernemer?

Zeker wanneer je een webshop, winkel of atelier hebt en regelmatig producten verstuurt, komen er vragen op. Want wie is eigenlijk verantwoordelijk voor de verpakking? Wat als je een doos, envelop of zak gewoon bij een leverancier hebt gekocht? En wat gebeurt er als je een bestelling naar België, Duitsland of Frankrijk stuurt?

Eerst even dit: wat is de PPWR?

PPWR staat voor Packaging and Packaging Waste Regulation: de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval.

Deze regelgeving gaat over de hele levenscyclus van verpakkingen: van het ontwerp en materiaalgebruik tot hergebruik, recycling en afvalverwerking. De PPWR geldt voor bedrijven die verpakkingen of verpakte producten op de EU-markt aanbieden.

En daarmee raakt de regelgeving dus niet alleen grote fabrikanten.

Ook als je producten verkoopt en deze verpakt voor verzending kan je ermee te maken krijgen.

Ben je dan automatisch ‘producent’ als je een doos vult?

Niet automatisch in iedere situatie.

De PPWR kent verschillende rollen in de verpakkingsketen. Welke verplichtingen je hebt, hangt onder andere af van wat je verkoopt, welke verpakking je gebruikt, wie de verpakking op de markt brengt en in welk land de verpakking of het verpakte product op de markt wordt aangeboden.

Een belangrijk punt voor jullie is dat je niet zomaar kunt zeggen:

“Ik heb de doos niet gemaakt, dus de regels gelden niet voor mij.”

Dat kan namelijk anders liggen.

Wanneer jij bijvoorbeeld een product verkoopt en dit voor jouw klant verpakt, kunnen er verplichtingen bij jou als ondernemer terechtkomen. Dat geldt ook wanneer de doos, zak, envelop of andere verpakking door jou is ingekocht.

De verantwoordelijkheid wordt dus niet uitsluitend bepaald door wie de verpakking heeft geproduceerd, maar ook door wie de verpakking of het verpakte product op de markt brengt en welke rol die ondernemer daarin heeft.

En hoe zit dat met een webshop?

Verkoop je via je webshop bijvoorbeeld:

• handgemaakte producten;
• haak- of breipakketten;
• stationery;
• woonaccessoires;
• creatieve materialen;
• cadeaus;
• zelfgemaakte producten;

en stuur je deze vervolgens naar een klant, dan moet je niet alleen kijken naar het product zelf.

Je moet ook kijken naar de verpakking waarin je het product aanbiedt en verstuurt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een kartonnen verzenddoos;
• een brievenbusdoos;
• een papieren of plastic verzendzak;
• opvulmateriaal;
• vloeipapier;
• cadeauverpakking;
• tape;
• labels en stickers;
• verpakkingen die onderdeel zijn van het product.

De PPWR kijkt namelijk breed naar wat als verpakking wordt beschouwd.

“Maar ik koop mijn verpakkingen gewoon in!”

Dat is een van de belangrijkste misverstanden.

Het feit dat jij een verpakking bij een Nederlandse of buitenlandse leverancier koopt, betekent niet automatisch dat jij daarmee van alle verantwoordelijkheid bent ontslagen.

De vraag is vooral: welke rol heb jij in de keten?

Koop jij bijvoorbeeld een leeg doosje in en verkoop je dat als product aan een andere ondernemer? Dan is de situatie anders dan wanneer jij datzelfde doosje gebruikt om jouw eigen product aan een consument te versturen.

Daarom is het belangrijk om eerst vast te stellen welke rol je volgens de PPWR hebt.

Wat als je naar het buitenland verstuurt?

Hier zit voor webshops misschien wel de grootste verandering.

De PPWR is Europees, maar de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV/EPR) wordt per land georganiseerd. (om het lekker ingewikkeld te maken)

Dat betekent dat je niet simpelweg kunt denken:

“Ik ben in Nederland gevestigd, dus ik regel mijn verpakkingen alleen in Nederland.”

Dat hoeft namelijk niet zo te zijn.

Wanneer je als ondernemer verpakte producten rechtstreeks aan consumenten of bedrijven in een ander EU-land verkoopt, kunnen daar ook verplichtingen ontstaan.

(Verpact schrijft)  wanneer je via een online platform verpakte producten verkoopt aan bedrijven of consumenten in andere landen, je producent kunt zijn in de landen waar je kopers gevestigd zijn. In principe moet je dan per land kijken naar de daar geldende UPV-verplichtingen.

Een simpel voorbeeld

Stel:

Je hebt een creatieve webshop in Nederland.

Je verkoopt een handgemaakte tas voor €65.

Je verpakt deze in een kartonnen doos met vloeipapier en stuurt de bestelling naar:

een klant in Nederland

Dan kijk je naar de Nederlandse regels en jouw verplichtingen binnen Nederland.

Maar:

 dezelfde bestelling naar België

of

naar Duitsland

dan moet je ook kijken naar de producentenverantwoordelijkheid en registratie-/aangifteverplichtingen in het land waar je het verpakte product op de markt brengt.

En precies daar wordt het voor ingewikkeld.

Moet je je dan in ieder EU-land registreren?

De PPWR bevat Europese regels, maar de praktische uitvoering van producentenverantwoordelijkheid en registratie verloopt per land. Ook gelden er nationale drempels en uitzonderingen.

Voor Nederland geldt bijvoorbeeld momenteel een belangrijke grens: bedrijven die minder dan 50.000 kilo verpakkingen per jaar op de Nederlandse markt brengen, hebben volgens de Nederlandse regeling een vrijstelling voor registratie Maar let op: die 50.000 kilo is dus geen algemene Europese vrijstelling.

En voor bepaalde verpakkingen, zoals verpakkingen die onder statiegeld- of single-use-plasticverplichtingen vallen, gelden weer andere regels en kan de drempel niet op dezelfde manier worden toegepast.

Wat moet je als creatieve ondernemer nu doen?

Geen paniek. Je hoeft niet meteen je hele webshop om te gooien.

Begin met deze vijf stappen:

1. Breng je verpakkingen in kaart

Maak eens een lijst van alles wat je gebruikt:

Verzending

• dozen
• enveloppen
• verzendzakken
• tape
• vulmateriaal

Product

• doosjes
• zakjes
• wikkels
• potjes
• labels

Presentatie

• cadeauverpakking
• vloeipapier
• stickers
• kaartjes

Kijk vervolgens welke daarvan daadwerkelijk als verpakking worden beschouwd.

2. Kijk welke rol jij hebt

Ben je fabrikant van een verpakking? Importeur? Distributeur? Einddistributeur? Gebruik je een verpakking om jouw eigen product te verkopen of te verzenden?

De PPWR onderscheidt meerdere rollen. Eén onderneming kan bovendien meerdere rollen tegelijk hebben.

3. Kijk naar het land waar je verkoopt

Verkoop je alleen in Nederland?

Dan is de Nederlandse situatie je eerste aandachtspunt.

Verkoop je ook rechtstreeks naar België, Duitsland, Frankrijk of andere EU-landen?

Dan moet je per land bekijken welke UPV-/EPR-verplichtingen voor jou gelden.

4. Vraag je verpakkingsleverancier om informatie

Vraag bijvoorbeeld:

• Van welk materiaal is de verpakking gemaakt?
• Is de verpakking recyclebaar?
• Welke informatie is beschikbaar over de samenstelling?
• Wie wordt volgens de leverancier gezien als fabrikant van de verpakking?
• Welke documentatie is beschikbaar?

Bewaar deze informatie.

5. Maak van verpakken een onderdeel van je bedrijfsadministratie

Net zoals je je inkoop, btw en verkoop bijhoudt, wordt het steeds belangrijker om ook zicht te hebben op: welke verpakkingen je gebruikt, hoeveel je gebruikt en waar je ze op de markt brengt.

Belangrijk: niet alles is in 2026 al glashelder

Dit is misschien wel het belangrijkste om erbij te zeggen.

De PPWR is sinds 12 augustus 2026 van toepassing, maar niet alle praktische interpretaties zijn al volledig uitgekristalliseerd.

Verpact geeft momenteel expliciet aan dat er voor verzend-, service- en primaire productverpakkingen nog onduidelijkheid bestaat. Daarom geldt hiervoor momenteel een tijdelijke stand-still en wordt voorlopig uitgegaan van de bestaande Nederlandse praktijk.

Daarnaast worden de komende jaren nog aanvullende Europese regels en richtsnoeren verwacht.

Met andere woorden: de PPWR is er al, maar het verhaal is zeker nog niet volledig af.

Mijn advies 

Maak er vooral geen ingewikkeld juridisch project van, zeker niet nu het het nog niet volledig ingeregeld is

 Kijk wel vast naar:

Pak één bestelling uit je webshop en leg alles wat de klant ontvangt op tafel.

De doos.
De envelop.
Het papier.
De tape.
Het label.
Het zakje om het product.
De cadeauverpakking.

En stel jezelf vervolgens de vraag:

“Wie is voor ieder onderdeel verantwoordelijk en waar komt mijn verpakking uiteindelijk op de markt?”

Dat is een veel betere start dan proberen de honderden pagina’s Europese regelgeving zelf te doorgronden.

Let op: dit artikel is bedoeld als praktische uitleg voor creatieve ondernemers en is geen juridisch advies. De Europese Commissie werkt de PPWR nog verder uit en ook de Nederlandse uitvoering en interpretatie ontwikkelen zich nog. Controleer daarom bij concrete situaties altijd de actuele informatie van de bevoegde instantie en/of een specialist.